﻿KHETHEKANYO YA B: Manweledzo/Samari 
﻿Fhindulani mbudziso DZOṰHE kha khethekanyo A, B na C.
﻿Khethekanyo IṄWE na IṄWE i tea u thoma kha
﻿Ni tshi fhe
﻿Ni dzhie
﻿Ndi Vho-Alpheus vha tshi khou amba na mufumakadzi wavho. Havha vhathu vhavhili vho vha vha tshi funana sa munwe na luṋala, fhedzi mbebo kha mufumakadzi
﻿Nga murahu ha miṅwaha miṋa musi khotsi a Ndalukanyo vho sia vhathu, mme awe vho µo mu isa Tshwane tshikoloni tsha vhana vha vhaholefhali u yo guda kulidzele kwa phiano, vhunga o vha o holefhala maṱo. Vho-Shonisani vho mu vhea zwanµani zwa mudededzi a no konesa u tamba phiano. Ngoho mugudisi Vho-Makone vho vha vha tshi ri u i ritha wa wana khoḽidzhi yoṱhe yo µala dakalo. Vho-Makone vho µo vha khonani khulwane ya Ndalukanyo, lwe
﻿Kulidzele kwa Ndalukanyo kwa phiano kwo ita uri Vho-Makone vha mu takalelese, lwe vha vho humbela mme awe uri vha mu tendele uri a iswe kha dokotela a no µivhesa nga ha vhuholefhali ha lushaka ulwo. Vho-Makone vho µo vha na vhushaka vhuhulu na mme a Ndalukanyo lwe vha fhedza vho malana. Vho-Makone vho µi isa phanµa na u gudisa Ndalukanyo phiano lwe a fhedza o wina khaphu dzi re na tshivhalo. O µivhea kule na tsini. O vha a tsh
﻿Ndalukanyo nga nµivho yawe ya phiano o µo gudisa vhaṅwe vha si vhaholefhali kulidzele kwa phiano. E kha zwenezwo zwa u gudisa, o µo humbelwa uri a gudise muṅwe musidzana wa lunako, we a vha a tshi khou µilugisela milingo yawe ya phiano. Ndalukanyo o mbo µi futelela u mu gudisa a sa fheli mbilu, naho ene muṋe o vha a tshi vho tama hoyu musidzana. Luvhengo we a vha a si muholefhali o zwi mangala zwa Ndalukanyo a re muholefhali a tshi kona u lidza phiano nga maanµa zwe ene muṋe a vha a songo zwi lavhelela it
﻿Ndalukanyo lufuno lwawe kha Luvhengo lwo ṋaṋa lwe mme awe zwa vha dina, vha tshi humbula uri Luvhengo
﻿Ndalukanyo o µo wana thambo ya uri a wele seli ha malwanzhe u yo gudisa kulidzele kwa phiano ngei Amerika. O ri u vhuya Amerika vhathu vha mu dzhiela nṱha lwe na khoḽidzhi ye a dzhena khayo ya vho ṋewa dzina ḽawe. Ngoho vhathu vha afho he Ndalukanyo a hulela hone vho vha vha tshi nyefula na u vhenga vhaholefhali, fhedzi vho ri u vhona zwo iteaho kha Ndalukanyo vha vho vha funesa. Luvhengo o µo vha na vhana vhavhili. Muṅwe wavho o vha a tshi µi tou nga mme awe nga lunako
﻿Avha
﻿Bulani fhethu
﻿Vhathu vha he Nda
﻿Nµila ine Ndalukanyo a vhona ngayo vhutsh
﻿Vhalani mafhungo a tevhelaho uri ni µo kona u nweledza nga mbuno dza SUMBE, ni tshi sumbedza ndeme ya u ambara zwiambaro. Manweledzo aṋu a vhe kha tshivhumbeo tsha phara. Tshivhalo tsha maipfi tshi vhe henefha vhukati ha 50 na 60. N
﻿Zwiambaro zwi tsireledza mivhili yashu kha mufhiso wa µuvha. Ndi zwavhuµi u ambara zwiambaro zwitshena arali hu tshi khou fhisesa. Hu na zwiambaro zwi ngaho dzidzhesi na madzhasi zwine zwa dudela, ngauralo zwa vha zwi tshi khou tsireledza mivhili yashu kha phepho. Musi hu na mvula u µo wana vhathu vho ambara dzithepha u itela uri mivhili yavho i si ṋukale ya rotholelwa. Vhathu vha shumaho migodini na maµakani vha ambara zwiambaro zwo teaho uri vha si huvhale. Zwiambaro zwi a sumba mishumo ine vhathu vha vha khayo. Dzikhamphani nnzhi na zwikolo zwi na dzidzhunifomo dzazwo. Kuambarele kwa vhasadzi na kwa vhanna kwo fhambana. Zwiambaro zwi a kona u sumbedza mbeu ya muthu. Zwi nga ri mangadza arali ra vhona muṱhannga o ambara tshikete. Zwiambaro zwi a vusa muthu. Vhathu vha a ambara zwiambaro zwa maṱeleṱele wa wana vho tou nakelela. Arali muthu a tshimbila e fhedzi, vha ṱang
﻿b Munna a re kha tshifanyiso u na vhuhali, vhulenda.
﻿Fhungo asiḽi: Mpheni zwiḽiwa zwanga, musadzi
﻿Inwi ḽi thomeni nga maipfi haya: Musadzi, ... Hu na maṱanganyi o vhalaho kha mafhungo haya.
﻿MAVHILI ni a shumise mafhungoni e na tou µisikela. Topolani maipfi MAVHILI a songo swaiwaho, n
﻿Isani ipfi miṅwa
﻿Shumisani maipfi o talelwaho u vhumba mafhungo a
﻿Ṱoredzani maipfi o teaho afho ho
﻿Ngoma dza Tshivenµa 3.2.1 ... vha dzi na mushumo muhulusa kha u 3.2.2 ... mikhwa ya vhana. Vhasidzana na vhatukana vha musalauno zwivha konµela 3.2.3 ... losha vhahulwane na vhabebi vhavho. Vhasidzana vhaṱuku vho vha vha tshi ya musevhethoni, vhatukana vha tshi ya 3.2.4 Vha tshi vhuya zwo 3.2.5 ... zwi si tsha vha konµela u losha na u hulisavhathu vhahulwane. Ngoma hedzi dzo vha dzi tshi gudisa vhaswa vha musalauḽa u konµelela. Dzo vha dzi tshi itwa nga khalaṅwaha ya 3.2.6 hu tshi tou 3.2.7 ... Wo vha u tshi wana vhaswa vho sala vhe 3.2.8 ...mivhili yo bva tshiṱungu. Naho 3.2.9 ... ya na na tshifhango a hu na muswa we a vha a tshi nga vhudzisa 3.2.10 ... zwiambaro zwawe zwi ngafhi. Nga tshifhinga hetshi ndi musi zwiambaro zwa nga tsini zwosialala hu tsindi kha 3.2.11 ..., ngeno kha vhasidzana hu 3.2.12 ... Vhaswa vha musalauno 3.2.13 ... vha na khuliso. Hu na vhaswa vhanzhi vhane 3.2.14... rwa vhabebi. Hezwi ndi 3.2.15 ... Ndi ngazwo vhaswa vhaṅwe vha 3.2.16 ... sokou tsa vha tshi gonya hu 3.2.17 ... na tshi no vhnakela. Vhagudisi 3.2.18 ... vhafunzi vha fanela u tou 3.2.19 ...
﻿I fhungudza Mavhadzi Vhusiku Vhuthihi
﻿Mutengo wa hone u a swikelelea
﻿Yo themendelwa vhanna na vha fumakadzi zwi funa u vha na khofheni ho kuna
﻿Bulani vhaṅwe
﻿Hu na mbudziso yo vhudziswaho kha khungedzelo iyi. Ndi iyo yo swifhadzwaho. Inwi i fhin
﻿ṰHANGANYELO YA KHETHEKANYO IYI YA C:
﻿Fhindulani nganeapfufhi MBILI fhedzi kha ṱhanu dzo vhudziswaho.
﻿Vhalani mafhungo a tevhelaho uri ni kone u fhindula mbudziso dzo µisendekaho khao:
﻿ZWO TOU NGA MAFHUNGO NDI VHO-DOLLY
﻿Nṋe ndi khou amba fhedzi uri ndo ḽora tshiḽa tshipengo tshavho tsha zwiḽa musi ri tshi kha µi aluwa tsho vuwa lwe vha vha vha tshi vho ita na zwa u vhulaha vhathu sa zwenezwiḽa kale.''
﻿Mafhungo aya o ambwa nga nnyi nahone a tshi vhudza nnyi?
﻿Vhathu avha vho vha vhe ngafhi?
﻿Ndi ngani vhusiku ha iḽo µuvha Vho-Dolly vha songo dzi bonya?
﻿Vho-Dolly vho vha vha tshi shuma ngafhi? Tikedzani phindulo yaṋu.
﻿No guda mini nga ha muambi wa aya mafhungo zwi tshi elana na aya mafhungo?
﻿KANA
﻿Vhalani mafhungo a tevhelaho uri ni kone u fhindula mbudziso:
﻿VHA ḒO TOU ZWI MINI
﻿Vha songo tshenuwa na khathihi Vhosedzheni, nṋe ndo µela u vhiga uri ṅwananga wa khomba a no pfi Alice a thi khou mu vhona na u µivha he a ya.'' Ndi Vho-Daswa vha tshi tou sumbedza tshoṱhe uri zwa vhukuma vha vhuṱalani ha ṅwana wavho.
﻿Vho-Daswa vho vha vha tshi shuma ngafhi nahone sa mini?
﻿Musi Vho-Daswa vha tshi ri a vha µivhi he Alice a ya, ni vhona i mbuno kana i si mbuno? Tikedzani phindulo yaṋu.
﻿Arali zwe zwa bvelela kha Alice zwa bvelela kha inwi ni nga ita mini?
﻿KANA
﻿Vhalani mafhungo a tevhelaho uri ni kone u fhindula mbudziso:
﻿ṄWANA A SI WASHU
﻿Nga ḽi tevhelaho nga matsheloni khotsi a mulisa a humbela mushumoni uri a wane thendelo ya u ya u ṱola ṅwana wawe sibadela. Minidzhere wawe a si vhuye a vha na zwiṅwe, o mbo µi mu tendela. I tshi sala i tshi rwa iri ya ṱahe, ndi musi khotsi a Mulisa o lindela u ṋewa thendelo ya u pfi a dzhene.
﻿Khotsi a Mulisa a no khou ambiwa ndi nnyi?
﻿Mulisa ndi wa mbeu-µe? Nga u vha mbeu yeneyo zwo takadza khotsi awe?
﻿Ndi ngani Angie o zwifhela munna wawe a ri u na thumbu?
﻿Mulisa o bebwa vhuongeloni vhufhio?
﻿Mawanwa a vhulwadze ha Mulisa u ya nga ha dokotela ndi afhio?
﻿KANA
﻿Vhalani mafhungo a tevhelaho uri ni kone u fhindula mbudziso:
﻿HA FHELELA BVUNGWI
﻿Ri tshi swika hangei hune ra khou ya hone na nṋe ndi µo vha vulela-vho mulandu hoyu wa u ntshutshedza nga u lidza zwigidi musi vho nṋekedza mushumo wa u vala mavothi.''
﻿Ndi nnyi we a amba fhungo iḽi, nahone o vha a tshi khou vhudza vhonnyi?
﻿Alice u vhona vhabebi vhawe vhe vhathu vha u ṱoµesa ngoho. Inwi ni vhona i mbuno kana ku kuvhonele kwa Alice? Tikedzani phindulo yaṋu.
﻿KANA
﻿Vhalani mafhungo a tevhelaho uri ni kone u fhindula mbudziso:
﻿Vho-Mkhize a zwo ngo vha dzhiela tshifhinga u swika afha he vha vhidzelwa hone. Vha tshi dzhena nµuni, zwa vha kanukisa musi hu tshi pfi kha vha swike ngei lufherani lwa bvungwi hune Vhadau vha eµela hone, madzuloni a u vhudzisa naho vha sa pfesesi vho mbo µi fhirela henengei.
﻿Ndi nnyi we a vha o vhidza bishopho Mkhize?
﻿Vho vha vha tshi khou vhidzelwa mini?
﻿Ndi ngani bishopho Mkhize a songo vhuya a lenga u swika he a vha o vhidzwa hone?
﻿Thero ye na guda nga iyi nganeapfufhi ndi ifhio? Tikedzani phindulo yaṋu.
﻿Vhadau vho vha vhe kha vhuimo vhufhio kha kereke yeneyo?
﻿ṰHANGANYELO YA KHETHEKANYO IYI YA D:
